Νίκος Σβορώνος: Το Ελληνικό Έθνος (Γένεση & διαμόρφωση του νέου ελληνισμού)

Ο Νίκος Σβορώνος, μέσωι του γνωστού του πονήματος για το Ελληνικόν Έθνος, ανατέμνει την συνέχεια του ελληνισμού από την αρχαιότητα έως τα νεώτερα χρόνια. Πέρα και πάνω από ιδεολογικές αγκυλώσεις, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που δίνει η ιστορική μεθοδολογία, επιχειρεί να αποδώσει την διαχρονική πορεία του ελληνικού και να την θέσει στην κριτική του αναγνώστη.

Νίκος Σβορώνος: Το Ελληνικό Έθνος (Γένεση & διαμόρφωση του νέου ελληνισμού)

"Το έθνος είναι κι αυτό μια ιστορική κατηγορία, η κατακλείδα μιας σειράς σχηματισμών που βγαίνει ο ένας από τον άλλον σε μια συνεχή εξελικτική διαλεκτική πορεία με τη συνεργία πολλών παραγόντων, οι οποίοι δεν έχουν όλοι την ίδια λειτουργία, ούτε, επομένως, την ίδια βαρύτητα, για τον σχηματισμό του κάθε έθνους, που το καθένα απλώνει τις ρίζες του, άλλο μακρύτερα και άλλο λιγότερο μακριά, στον ιστορικό χρόνο."

Αναφορικά με την, επίμαχη για πολλούς, βυζαντινή περίοδο ο Νίκος Σβορώνος τονίζει:

"Μολονότι το Βυζάντιο συνεχίζει θεωρητικά το ρωμαϊκό κράτος και η λατινική εξακολουθεί να θεωρείται, ως τον 6ο αιώνα, η επίσημή του γλώσσα, στην πράξη η ελληνική έχει επιβληθεί παντού. Οι διοικητικοί όροι μεταφράζονται ελληνικά ή εξελληνίζονται ενωρίς, το κοινό επίσημο ρωμαϊκό δίκαιο έχει αρχίσει να πλουτίζεται με το ελληνιστικό δίκαιο και να γίνεται ελληνορωμαϊκό, οι νόμοι και τα διατάγματα των αυτοκρατόρων γράφονται ελληνικά, ή ελληνικά και λατινικά, η μελέτη και ερμηνεία του δικαίου καλλιεργείται στις μεγάλες ελληνικές σχολές της Ανατολής. Ο Ιουστινιανός, παρά το ρομαντικό του όνειρο της ανασύστασης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αναγκάζεται να δημοσιεύσει τις "Νεαρές" του διατάξεις στα ελληνικά και να επιτρέψει τη μετάφραση της κωδικοποίησης του, που στο τέλος εξετόπισε το λατινικό πρωτότυπο και έγινε η βάση για τις κατοπινές κωδικοποιήσεις, οι οποίες γράφονται, καθώς και ολόκληρη η νομοθεσία, ελληνικά. Ας προστεθεί, ακόμη, ότι στην δημοσιονομική του οργάνωση, στους θεσμούς του αγροτικού του συστήματος και της αγροτικής οικονομίας, και γενικότερα στην όλη του οικονομική και κοινωνική δομή, το Βυζάντιο είναι, στην ουσία, περισσότερο συνέχεια των ελληνιστικών βασιλείων της Ανατολής παρά της Ρώμης."

Η Τεχνική του Πραξικοπήματος (Curzio Malaparte)

Με αφορμή το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία παρουσιάζουμε ένα βιβλίο, το οποίο έχει μεταφραστεί και κυκλοφορήσει και στα ελληνικά εσχάτως από τις εκδόσεις Ιωλκός (2008). Πρόκειται για το βιβλίο του Κούρτσιο Μαλαπάρτε: "Η Τεχνική του πραξικοπήματος".

Τα απανωτά λάθη εκείνων που επεχείρησαν να ανατρέψουν τον Ερντογάν, όπως η μη σύλληψη των πολιτικών (πρώτα του προέδρου φυσικά), η μη έγκαιρη κατάληψη των ενημερωτικών σταθμών, η μη πρόκληση συσκοτίσεως, η αδυναμία ελέγχου των κοινωνικών δικτύων (τότε δεν υπήρχαν, αλλά υπήρχε και υπάρχει η κοινή γνώμη) και των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, η ώρα που επέλεξαν και πολλά άλλα τα εξηγεί ο Μαλαπάρτε στο βιβλίο που πρωτοκυκλοφόρησε το 1931 στο Παρίσι.

Το βιβλίο αυτό είναι το έργο που πρόσφερε στον Κούρτσιο Μαλαπάρτε μια φήμη ευρωπαϊκών διαστάσεων, αν και την εποχή εκείνη, έβλαψε την ξεχωριστή θέση που κατείχε ο συγγραφέας στους κόλπους του φασιστικού καθεστώτος. Ταυτόχρονα όμως αποτελεί και μια ωμή ακτινογραφία της επαναστατικής και αντεπαναστατικής Ευρώπης του Μεσοπολέμου, καθώς επιχειρείται μια λεπτομερής και ψυχρή ανατομία σημαντικών στιγμών του 20ού αιώνα (Οκτωβριανή Επανάσταση, η άνοδος του ναζισμού και η κατάληψη της εξουσίας από το Μουσολίνι).

Γραμμένη με το ιδιαίτερο ύφος του Μαλαπάρτε, το οποίο κινείται μεταξύ δημοσιογραφίας, μυθιστορήματος, ιστορικής έρευνας, λίβελου και δοκιμίου "Η τεχνική του πραξικοπήματος" μας μεταφέρει στην καρδιά των γεγονότων, σκιαγραφεί αποστασιοποιημένα τα πορτρέτα των μεγάλων πρωταγωνιστών του 20ού αιώνα (Μουσολίνι, Χίτλερ, Στάλιν, Τρότσκι, Λένιν), πολλούς από τους οποίους ο Ιταλός συγγραφέας γνώρισε και αποτελεί μια μοναδική και ανεκτίμητη ιστορική πηγή για το πρώτο μισό του αιώνα.

Πάνω απ’ όλα όμως μέσα από τις σελίδες της προβάλλει μια ιδιαίτερη θεωρία πάνω στη βίαιη κατάληψη της εξουσίας (με τη μορφή του κινήματος, του πραξικοπήματος ή της εξέγερσης), η οποία και σήμερα παραμένει πλούσια σε διδάγματα και εξαιρετικά επίκαιρη. Για το Μαλαπάρτε, η κατάληψη της εξουσίας δεν πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη γενικότερη πολιτική και οικονομική κατάσταση που επικρατεί σε μια χώρα, αρκεί μια θαρραλέα, αποφασισμένη και πιστή δράκα ανθρώπων. Από την άλλη αυτή είναι και η τακτική που θα πρέπει να ακολουθήσει και το επίσημο κράτος για να προστατευτεί.

Η παρούσα ελληνική έκδοση, συμπληρωμένη από νέο πρόλογο του Κούρτσιο Μαλαπάρτε, είναι η δεύτερη και κυκλοφόρησε μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1948. Είναι εμπλουτισμένη με επίμετρο του δημοσιογράφου Μιχάλη Ν. Κατσίγερα και με ευρετήριο προσώπων.